İncir Budama Makaslı ve Aletleri Seçme Rehberi ｜ Keskinlikle ve Dezenfeksiyonla Ağacı Koruma

İncir, dalları yumuşak olduğu için kalın dallar dışında çoğu zaman tek bir budama makasıyla işlem yapılabilen bir meyve ağacıdır. Ancak aletlerin keskinliği ve hijyen durumu, kesim yerinin iyileşme hızı ve hastalık yayılmaya eğilimlilik ile doğrudan ilgilidir. Burada budama yöntemi ve zamanı uygulamadan önce hazırlanması gereken aletlerin seçimi ve günlük bakım ile sterilizasyon yöntemleri özetlenmiştir.

Budama için Temel Aletler

İncir budaması için gerekli olan araçlar çok fazla değildir. Dal kalınlığına göre kullanılır.

• Budama Makası (İnce Dallar ve Yeni Sürgünler için)
• Budama Testere (Kalın Dallar ve Yenileme Budaması için)
• Iyileştirici Macun (Kalın Kesim Yüzeylerinin Korunması İçin)
• Dezenfeksiyon amaçlı etanol veya alkol spreyi
• Kaba taneli taş veya elmas keskin hale getirici

Budama Makaslarının Seçimi

Bypass Tipi ve Anvil Tipi

Budama makasları iki türe ayrılır: iki bıçağın makas gibi birbirini geçerek kestiği bypass tipi ve bir bıçağın kesme tahtası şeklindeki alıcı bıçağa bastırılarak kestiği örs tipi. İncir budamasında canlı dallar sıkça kesildiğinden, kesim yerinin ezilmeye karşı dirençli ve doku hasarının az olduğu bypass tipi daha uygundur. Örs tipi kurumuş dalların kaba kesilmesi gibi güç gerektiren işlerde kullanmaya karar vermek, hataları azaltır.

Kalınlığına göre kullanımını ayırt etmek

Genel amaçlı bypass türü budama makasları yaklaşık 1,5 cm çapındaki dalları rahatlıkla kesebilir. Bundan daha kalın dalları kuvvetlemeye zorlarsanız kesit ezilir veya bükülür; bu tür hasarlı kesitler kuruması ve çürümesi kolaylaştırır. Kalın dallar için tereddüt etmeden budama testereye geçin ve kesit mümkün olduğunca düzgün hale getirdikten sonra gerektiğinde iyileştirici ilaç uygulayın.

Temel Bakım

Kullanım sonrasında blad üzerindeki ağaç reçinesini ve kirliliği kuru bir bezle siliniz. İncir ağaç reçinesi cilde temas ettiğinde cilt tahrişine neden olabilir, bu nedenle çıplak elle temizlerken eldiven giyin veya çalışma sonrasında elleri iyice yıkayınız. Blad kuruduktan sonra ince bir katman halinde paslanmaz yağ sürüp saklarsanız, bir sonraki kullanımda keskinlik düşüşü daha az olacaktır. Keskinliğin köreldiğini hissederseniz, kaba taş ile blad açısına uygun şekilde hafifçe bilemeyi veya ev tipi bir taşlayıcı ile basit bir şekilde düzeltmeyi deneyin; bu işlemler kullanım kolaylığını önemli ölçüde artırır.

Sterilizasyon ile Hastalık Önleme

Budama makasları, kesilen dalların özsuyu ve hastalık etmenlerini sonraki kesik yüzeylerine taşıyabilir. Özellikle şekerpazarı sarılığı gibi hastalıklar şüphelenilen bitkilerle çalışıldıktan sonra, hastalığın diğer bitkilere ve sağlıklı dallara yayılmaması için dikkat gereklidir. Aşağıdaki durumlarda makaslerin bıçaklarını alkol ile silmek veya dezenfektan solüsyonuna onlarca saniye batırmak iyi bir uygulamadır.

• Hastalık veya kuruma belirtileri gösteren dallar kesildikten hemen sonra
• Bir ağacın işi bittiğinde, başka bir ağaca geçildiğinde
• Aynı ağaçta bile, belirgin şekilde farklı görünüm gösteren dalları (renk değişimi, şekil bozukluğu vb.) kestikten sonra

Her defasında aşırı titiz olmaya gerek yoktur, ancak "şüpheli dalları kestikten sonra silek" ve "ağaçtan ağaca geçerken silek" olmak üzere sadece bu iki alışkanlık bile, araçlar aracılığıyla hastalıkların yayılmasını önemli ölçüde azaltabilir.

Saklama Yöntemi

Budama makasları ve testereyi yağmura maruz bırakmadan, kullanılmayan mevsimler de dahil olmak üzere kuru bir yerde saklayın. Nem oranı yüksek yerlerde veya toprakla temas halinde bırakılması paslanmanın önemli bir nedenidir. Bıçakları kapak veya kılıfla koruduğunuzda, kazara el kesme kazalarının engellenmesine de yardımcı olur. Testereyi korumak için bıçağı diğer aletlerle üst üste yığmamak da önemlidir.

Aletlerin keskinliği ve temizliği, budama tekniğinin kendisi kadar ağacın sağlığını etkiler. Mevcut aletleri gözden geçirmek için öncelikle elinizdeki makasları temizleyip bileme işlemine başlayabilirsiniz. Aletler veya çalışma yöntemi konusunda tereddüt yaşanırsa, çeşit rehberi ve tartışma forumu'nda diğer yetiştirici deneyimlerinden yararlanmak da faydalıdır.