Mủ cây vả (latex) gây kích ứng da? Lưu ý và cách xử lý khi chăm sóc

Khi cắt cành hoặc lá cây sung, một chất nhựa trắng sữa sẽ thấm ra từ vết cắt. Đây là hiện tượng không thể tránh khỏi trong quản lý cây trồng, nhưng chất nhựa này có thể gây kích ứng da khi tiếp xúc, đặc biệt cần chú ý vào các thời kỳ có nắng mạnh. Bài viết này tổng hợp cơ chế gây kích ứng da, các biện pháp phòng ngừa khi tỉa cắt và thu hoạch, cũng như cách xử lý khi bị kích ứng.

Tại sao nhựa của cây Ficus carica gây ra dị ứng da

Nhựa của cây Ficus carica chứa các thành phần có độc tính với ánh sáng gọi là furocoumarin (chất solalenoid). Bản thân thành phần này gây kích ứng da ở mức độ nhẹ, nhưng khi tiếp xúc với tia tử ngoại, phản ứng trở nên mạnh hơn và có thể gây viêm da như đỏ, ngứa, sưng nước. Đây là triệu chứng gọi là "viêm da quang học thực vật", không chỉ xảy ra ở Ficus carica mà còn được biết đến ở một số loài thực vật trong họ Hoa tán (Apiaceae) và họ Cam quýt (Rutaceae).

Các tình huống dễ xuất hiện triệu chứng

• Nhựa cây dính vào tay hoặc cổ tay khi cắt tỉa hoặc buộc cây, sau đó tiếp tục làm việc ngoài trời mà không rửa sạch.
• Khi nhổ bỏ quả chín, nhựa cây thấm ra từ cuống quả có thể bám dính lên da.
• Lá hoặc cành bị tiếp xúc trực tiếp với tay không, và nhựa cây lây lan do mồ hôi khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Các triệu chứng thường xuất hiện dưới dạng đỏ da và ngứa vài giờ sau tiếp xúc hoặc vào ngày hôm sau, chứ không phải ngay lập tức sau khi chạm vào, do đó dễ bị bỏ sót. Vì dấu vết có thể tồn tại từ vài tuần đến vài tháng, hãy chú ý đến công tác phòng ngừa thay vì coi thường vấn đề này.

Các biện pháp phòng ngừa trước khi làm việc

• Ngoài việc mặc áo dài tay và quần dài, hãy đeo găng tay cao su mỏng hoặc găng tay làm vườn để tránh để nhựa cây tiếp xúc với da.
• Thực hiện cắt tỉa và thu hoạch vào sáng sớm trước khi nhiệt độ tăng cao
• Sau khi cắt tỉa những cành dày có xu hướng tiết nhiều nhựa cây, tránh chạm vào vết cắt bằng tay không bảo vệ.
• Sau khi làm việc, rửa sạch nhựa cây trên da trước khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Cách xử lý khi nhựa cây dính vào da

Khi nhận thấy nhựa cây chạm vào da, rửa sạch bằng xà phòng và nước chảy càng sớm càng tốt. Sau khi rửa, tránh ánh nắng trực tiếp trong một thời gian và bảo vệ da khỏi tia UV bằng kem chống nắng hoặc áo dài tay sẽ giúp kiểm soát các triệu chứng dễ hơn. Nếu đã có mẩn đỏ, ngứa hoặc nước mủn xuất hiện, không nên tự ý sử dụng thuốc bán lẻ trong thời gian dài. Khi triệu chứng nặng, vùng bị ảnh hưởng rộng hoặc có nước mủn, hãy đến khám da liễu.

Công việc cùng trẻ em, lưu ý về vật nuôi

Nhiều gia đình thích hái và thưởng thức trái sung cùng các con, nhưng cần lưu ý vì tần suất tiếp xúc trực tiếp với trái và cành sẽ tăng lên. Nên tạo thói quen rửa tay sau khi hái, và tránh để trẻ em chơi lâu dưới ánh nắng trực tiếp trong thời gian sau đó để an toàn. Khi chó hoặc mèo gặm các lá và thân cây có thể gây viêm ở miệng hoặc da, do đó cần chú ý đến vị trí đặt chậu cây.

イチジクの樹液によるかぶれは、フロクマリンと紫外線が組み合わさって起こる植物性光線皮膚炎です。長袖・手袋での作業と、樹液がついた後の早めの洗浄という基本を守れば、多くの場合は防げます。育てている株の性質が気になる方は品種図鑑を、栽培中に気になる症状やトラブルが出たときは掲示板で相談してみるのもおすすめです。