Cách lấy và bảo quản cành ghép từ cây Ficus carica｜Chuẩn bị trước khi thực hiện cắt ghép và ghép gớm

Tỷ lệ thành công của việc cắt cành và ghép cây phụ thuộc rất lớn vào trạng thái của mẫu cành (cành được sử dụng để cắt hoặc ghép). Ngay cả khi cắt một cành tốt, nếu lấy cành vào thời điểm sai hoặc mẫu cành bị khô hoặc tổn thương do lạnh trong quá trình bảo quản, việc ra rễ và sống sót sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Bài viết này tóm tắt thời kỳ để lấy mẫu cành và cách chọn cành, các phương pháp bảo quản trong giai đoạn ngủ đông, cũng như những điểm cần chú ý trong quá trình bảo quản.

Thời kỳ lấy cây ghép

Lấy cây ghép nên được thực hiện khi cây ở giai đoạn ngủ đông hoàn toàn. Từ sau khi lá rụng đến ngay trước khi mầm phát triển vào mùa xuân, ở vùng lạnh có thể lấy vào khoảng tháng 1–2 tránh giai đoạn lạnh nhất, còn ở vùng ấm áp có thể lấy trong thời gian rộng hơn. Nếu cắt sau khi mầm bắt đầu phát triển, chất dinh dưỡng trong cành sẽ bị tiêu hao vào sự triển khai của mầm, làm giảm tỷ lệ sống của cả cắt ghép lẫn ghép nối. Ngược lại, nếu lấy vào lúc lá còn đang chuyển màu hoặc chưa rụng hết, cành sẽ chưa đầy đủ chắc chắn, vì vậy nên chờ xác nhận lá rụng hết rồi mới lấy.

Cách chọn cành

Ngay cả trên cùng một cây, khả năng ra rễ và sống sót của cành cây cũng thay đổi tùy theo tình trạng của cành. Chọn cành dựa trên các điểm sau đây sẽ giảm thiểu tỉ lệ thất bại.

• Sử dụng các cành non mới mọc trong năm đó (cành năm trước) có chất lượng tốt. Tránh các cành dẫn dắc quá mảnh manh hoặc ngược lại, các cành quá to một cách bất thường.
• Chọn những cành có khoảng cách nút gần gũi và những mầm căng turgid.
• Chọn các cành khỏe mạnh không có vết cắn của sâu bệnh, vết thương hay biến màu.
• Các cành phát triển ở nơi có đủ ánh sáng mặt trời có độ trưởng thành cao và phù hợp hơn.
• Nên cắt vào buổi sáng khi trời mát, và ngay sau khi cắt phải ngăn chặn sự khô héo.

Phương pháp bảo quản sau khi thu hoạch

Bảo quản lạnh

Cách bảo quản dễ dàng nhất ở nhà là lưu trữ trong tủ lạnh. Cắt các cành đã thu hoạch thành chiều dài thích hợp (khoảng 15-20cm cho cắt cành, điều chỉnh theo mục đích sử dụng đối với ghép), gói chúng bằng giấy báo hoặc giấy lau bếp được làm ẩm để tránh khô héo, sau đó cho vào túi plastic và đóng kín. Bảo quản ở nơi có thể duy trì nhiệt độ thấp khoảng 0-5℃ như ngăn rau quả, có thể giữ trạng thái ngủ đông trong vài tuần đến 2-3 tháng cho đến khi thực hiện các công việc vào mùa xuân. Kiểm tra định kỳ bên trong túi và nếu có dấu hiệu nấm mốc, hãy lau sạch hoặc gói lại.

Bảo quản trong đất · Bảo quản ngoài trời

Khi số lượng nhiều hoặc không gian tủ lạnh hạn chế, có thể lưu trữ các cành ghép bằng cách chôn trong đất ngoài trời. Đào hố ở nơi thoáng bóng và thoát nước tốt, xếp các cành ghép nằm ngang, sau đó che phủ bằng đất để bảo vệ chúng khỏi khô hạn và đóng băng ở một mức độ nào đó. Ở những vùng tuyết nhiều, phương pháp "bảo quản dưới tuyết" (chôn dưới lớp tuyết) cũng thích hợp vì nhiệt độ thấp và độ ẩm ổn định. Trong cả hai trường hợp, nên đặt các dấu hiệu để không quên thời điểm khai quật.

Những điều cần lưu ý khi bảo quản

• Tình trạng khô hạn là nguyên nhân chính làm giảm tỉ lệ sống của cây trồng một cách đáng kể. Kiểm tra định kỳ xem bề mặt cắt có bị khô không.
• Ngược lại, nếu quá ẩm hoặc đóng kín quá chặt, nấm mốc dễ phát triển, nên theo dõi tình trạng và bọc lại nếu cần.
• Khi bảo quản nhiều giống, hãy ghi chắc chắn tên giống bằng bút lông dầu hoặc nhãn dán (nếu trộn lẫn thì sau này sẽ không biết giống nào là giống nào)
• Vì thế lực của cành ghép sẽ suy yếu nếu thời gian bảo quản kéo dài quá lâu, nên cần xác định thời kỳ thu hoạch bằng cách tính ngược từ kế hoạch công việc mùa xuân.

Tình trạng của cây mẫu là bước chuẩn bị có liên quan trực tiếp đến thành công của cả cắt cành lẫn ghép cây. Chọn và lấy những cành khỏe mạnh trong thời kỳ ngủ đông, bảo quản tránh khô hạn và sương muối, thì công việc mùa xuân có thể tiến hành một cách bình tĩnh. Tham khảo cẩm nang giống cây và những bài viết liên quan khi thực hiện cắt cành và ghép cây cụ thể, nếu không thành công có thể tham vấn tình trạng cành kèm hình ảnh trên diễn đàn.