Jak przeprowadzić szczepienie figi ｜ wybór podkładu i wskazówki do przyżycia

Szczepienie — technika przydatna, gdy otrzyma się łodygę ulubionego odmianu trudno ulegającego zakorzzenieniu w rozmnażaniu przez sadzonki, lub gdy chce się odnowić starej rośliny, zachowując jej istniejący pień. Choć szczepienie jest trudniejsze niż rozmnażanie przez sadzonki, oferuje ono znaczące korzyści: można wykorzystać pierwiastki wytrzymałego podkładki, a po przyjęciu szczepienia rośl rośnie szybciej i wykazuje większą odporność na choroby glebowe, takie jak więdnięcie węglowe. Artykuł wyjaśnia cele szczepienia, okres jego przeprowadzania, dobór podkładki, typowe metody szczepienia oraz opiekę po przyjęciu szczepienia.

Główne cele szczepienia

• Podczas rozmnażania trudnych do ukorzeniania odmian lub gdy konieczne jest pewne pomnożenie cennego materiału przesadzkowego
• Gdy chodzi o odświeżenie uprawy na nowy kultural, zachowując korzenie starego lub zniszczonego drzewa
• Gdy chce się zwiększyć stabilność uprawy, używając podkładu odpornego na choroby glebowe (takie jak zamieranie pędów)

Odpowiedni czas na szczepienie

Podstawowy okres to luty–marzec, czyli od fazy spoczynku do momentu, gdy pędy zaczynają się budzić. Wykonanie zabiegu, gdy przepływ soków jest jeszcze łagodny, ułatwia przyrastanie przed wysuszeniem się linii szczepienia. Unikać należy głębokich mrozów środy zimy; w rejonach cieplejszych rozpocząć wcześniej, w rejonach chłodniejszych kierować się okresem od marca.

Wybór podkładu

Podstawą jest użycie do rootstocka odmian o silnym zakorzeneniu i wytrzymałości. Masui Dauphine, szeroko rozpowszechniony w Japonii, jest znany jako odmiana o silnym wzroście i łatwej w użyciu jako rootstock. W przypadku priorytetowego uwzględnienia odporności na choroby glebowe istnieje również możliwość wybrania rootstocka z grupy Black Ischia, uważanej za stosunkowo odporną. Rootstock należy zawsze wybrać z rośliny zdrowej bez objawów choroby, a zwiększenie współczynnika przyjęcia osiąga się poprzez możliwe wyrównanie grubości do szczepów.

Typowe metody szczepienia

Szczepienie warstwowe

Podkład obcinać blisko podstawy horyzontalnie, a następnie ukośnie zeskrobać jedną stronę, aby odsłonić warstwę kambium. Szczepkę przygotować pod tym samym kątem. Najkrytyczniejszym etapem jest dokładne dopasowanie warstw kambium (zielonej warstwy tuż pod korą) obu części. Miejsce szczepienia zawinąć szczelnie taśmą szczepiarską, a następnie całkowicie zakryć powierzchnię przecięcia, aby zapobiec wysychaniu.

Przyoczowanie przybliżeniowe

Metoda polegająca na pielęgnowaniu podkładu i szczepki obok siebie w donicach lub podobnych naczyniach, a następnie cienkiego zgolenia kory z obu i ścisłego ich połączenia. Ponieważ operacja odbywa się przy zachowanych korzeniach, przyjęcie się jest łatwiejsze, a metoda uważana jest za łatwą w obsłudze nawet dla początkujących. Po potwierdzeniu przyjęcia się odcina się górną część podkładu i dolną część szczepki (stare korzenie).

Opieka po szczepieniu

• Umieszczać sadzonkę w jasnym półcieniu, z dala od bezpośredniego słońca, aby miejsce zrośnięcia nie wysychało.
• Chroń miejsca cięcia za pomocą taśmy szczepienniczej lub maści zagojna, aby zabezpieczyć je przed wodą deszczową i wysychaniem.
• Po 3–4 tygodniach, kiedy zaczynają się pojawiać nowe pędy, to oznaka zadomowienia się rośliny. Nie należy jednak pośpiesznie usuwać mocowania.
• Pędy wyrastające z podkładu (pędy podkładowe) utrudniają wzrost szczepki, dlatego należy je usuwać zaraz po ich zauważeniu.
• Po zakorzenienie się sadzonki przez pewien czas utrzymywać podpórkę, aby nie dopuścić do ruchów miejsca szczepienia na wietrze.

Punkty, w których łatwo dojść do błędu

• Przesunięta warstwa cambium → Wyrównaj grubość obu części tak bardzo, jak to możliwe, i złóż powierzchnie cięcia doskonale do siebie.
• Wysuszenie się punktu zrastu → Należy dokładnie uszczelnić taśmą i środkiem gojącym.
• Nie należy używać gałęzi, które nie są w pełni dojrzałe, ani na podkładzie, ani na szczepie → wybrać zdrowe gałęzie, które wzrosły w roku poprzednim
• Pracę wykonywać w ustalonym terminie wczesnej wiosny (luty–marzec), aby uniknąć pracy po okresie, gdy sok w drzewach zaczyna się poruszać zbyt intensywnie.

Jeśli nie wiadomo, jaką odmianę stanowi pobierany szczepik, lub jeśli istnieje wątpliwość co do wyboru podkładu, warto sprawdzić katalog odmian, aby zapoznać się z wigorem wzrostu i pochodzeniem, lub zapytać na forum, podając opis warunków uprawy — w ten sposób można uzyskać pomocne wskazówki.

Szczepienie figowca jest w pełni wykonalne w uprawie domowej, pod warunkiem że zachowa się podstawowe zasady: dotrzymanie odpowiedniego okresu, dokładne dopasowanie warstw kamorbialne oraz pielęgnacja bez wysuszenia materiału. Metoda ta sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku odmian trudno rozmnażanych przez sadzonki oraz przy odnawianiu starszych drzew poprzez zmianę odmiany.