Μέθοδος πολλαπλασιασμού σύκων με κατακείμενες ρίζες｜ Διαδικασία και συμβουλές χρησιμοποιώντας παχιές ρίζες

Οι κοινές μέθοδοι για τον πολλαπλασιασμό των συκιών είναι η κατακόρυφη και η ακροτηριασμένη δενδροκάλυψη, αλλά υπάρχει και η μέθοδος της «ριζικής κατάκλισης», όπου χρησιμοποιούνται παχιές ρίζες που κόπηκαν κατά την περικοπή ή την αναφύτευση. Καθώς δεν απαιτούν τμήματα του εναέριου τμήματος του φυτού, το πλεονέκτημα είναι ότι οι περισσεία ρίζες μπορούν να αξιοποιηθούν κατά την εποχή περικοπής χωρίς σπατάλη. Εδώ παρουσιάζονται ο μηχανισμός της ριζικής κατάκλισης, τα στάδια της διαδικασίας και τα σημεία που ευνοούν την αποτυχία.

Ριζική αναπαραγωγή | Διαφορές από την αναπαραγωγή με κλαδιά και τη διαδερμική αναπαραγωγή

Η ριζική σποροφορία είναι μία μέθοδος αναπαραγωγής κατά την οποία ένα τμήμα της ρίζας που βρίσκεται στο έδαφος κόβεται και ενταφιάζεται στο χώμα για να ριζώσει και να βλαστήσει. Οι ρίζες του σύκου σχηματίζουν εύκολα παράτοπα όργανα (μέρη που δεν θα έβγαζαν κανονικά βλαστούς), και όταν μία ρίζα πάχους περίπου 1 εκατοστού κοπεί και ενταφιαστεί σε υγρό χώμα, μπορεί να εμφανιστεί νέος βλαστός κοντά στο κομμένο άκρο. Η κλαδική σποροφορία απαιτεί διαχείριση των σπόρων κατά την περίοδο ηρεμίας, καθώς χρησιμοποιεί κλάδους του εναέριου τμήματος. Η αεροσποροφορία, από την άλλη πλευρά, απαιτεί τόπο, καθώς οι ρίζες σχηματίζονται ενώ ο κλάδος παραμένει συνδεδεμένος με το δένδρο. Η ριζική σποροφορία διαφέρει από αυτές τις μεθόδους στο ότι μπορεί να αξιοποιήσει απευθείας τις «κομμένες ρίζες» που προκύπτουν από μετατοποίηση φυτών ή συντήρηση της ριζικής δομής.

Κατάλληλη Εποχή και Απαραίτητα Υλικά

• Περίοδος: Κατά τη διάρκεια της φυλλόπτωσης έως πριν από την εμφάνιση των νέων βλαστών (τέλος χειμώνα, αποφεύγοντας την αυστηρή ψυχρότητα). Όταν πραγματοποιείται ταυτόχρονα με τη μεταφύτευση ή την περιποίηση των ριζών, είναι ευκολότερο να αποκτηθούν ρίζες.
• Ρίζες που χρησιμοποιούνται: Υγιείς ρίζες διαμέτρου περίπου 1 cm και μήκους 10-15 cm. Οι πολύ λεπτές ρίζες είναι πιο επιρρεπείς σε αποτυχία λόγω ξήρανσης ή σήψης.
• Έδαφος: Χώμα με καλή ισορροπία μεταξύ στραγγίσματος και κατακράτησης νερού (κόκκινη μπάλα χώματος μικρή + φύλλο μούχλας ή εδαφικό μίγμα για σπορά)
• Δοχεία: Γλάστρες σποράς ή δίσκοι σποράς. Σε περίπτωση φύτευσης στο έδαφος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και παιδική κονία.

Διαδικασία Προσέγγισης Ριζών

1. Κατά τη μετεγκατάσταση ή την αποσκάφη γύρω από τη βάση της φυτείας, επιλέγονται υγιείς ρίζες κατάλληλης διαμέτρου και αποκόπτονται με καθαρό εργαλείο.
2. Σημειώστε τον προσανατολισμό των τομών ώστε να διακρίνεται το πάνω και κάτω μέρος της αποκοπείσας ρίζας (η πλευρά κοντά στη βάση και η πλευρά της άκρης).
3. Τοποθετήστε τις ρίζες οριζόντια σε δοχείο με χώμα, και καλύψτε με 2-3 εκ. χώματος (αποφύγετε την υπερβολική βάθος φύτευσης).
4. Ποτίστε και στερεώστε το έδαφος, φροντίζοντας το φυτό σε φωτεινή σκιά έως ημίσκιο.
5. Ποτίστε όταν η επιφάνεια του εδάφους στεγνώσει, διατηρώντας το σε ελαφρώς υγρή κατάσταση
6. Καθώς ανεβαίνει η θερμοκρασία την άνοιξη, νέα βλαστάρια εμφανίζονται από το χώμα. Όταν τα βλαστάρια μεγαλώσουν και ανοίξουν αρκετά φύλλα, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι οι ρίζες είναι ενεργές. Σε αυτό το σημείο, σταδιακά συνηθίστε το φυτό στο φως του ήλιου.

Σημεία Διαχείρισης και Προσοχές μέχri την Ανάπτυξη Ριζών

Η αναπαραγωγή μέσω ριζών παρουσιάζει μεγαλύτερη μεταβλητότητα στο χρόνο βλάστησης σε σχέση με τη δασκαλία. Μπορεί να εμφανιστούν νέες βλαστές μέσα σε λίγες εβδομάδες ή να χρειαστούν 1-2 μήνες, γι' αυτό είναι σημαντικό να μην εγκαταλειφθεί η προσπάθεια και να μην σκαφτεί η περιοχή πριν εμφανιστούν τα σημάδια βλάστησης. Η υπερβολική ξήρανση προκαλεί νέκρωση των ριζών, ενώ το συνεχές κορεσμό του εδάφους σε υγρασία προκαλεί σήψη. Συνιστάται η χρήση καλά στραγγιζόμενου εδαφικού μίγματος που επιτρέπει την απόρροη νερού από το κάτω μέρος του δοχείου και η τοποθέτηση σε τοποθεσία που δεν εκτίθεται άμεσα στη βροχή. Όταν οι βλαστές μεγαλώσουν και τα φύλλα διαδοθούν πλήρως, εξοικειώνεται σταδιακά η νέα φυτεία με το φως όπως και τα συνηθισμένα φυτά, και όταν η ριζική μάζα γεμίσει πλήρως το δοχείο, μεταφυτεύεται σε δοχείο ένα νούμερο μεγαλύτερο ή απευθείας στο έδαφος.

Προσοχή κατά τη χρήση των ριζών μασκευμένων σποροφύτων

Κατά τη διάδοση με ρίζες, σημαντικό είναι να προσέξει κανείς αν το αρχικό δέντρο είναι εμβολιασμένο ή όχι. Οι ρίζες εμβολιασμένων δέντρων προέρχονται συχνά από το κατάστωμα (την υπόρριζα), και εάν προκύψουν νέα φυτάρια από αυτές τις ρίζες, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι φυτό με τα χαρακτηριστικά της υπόρριζας και όχι της επιθυμητής ποικιλίας. Προτού να χρησιμοποιηθούν ρίζες για διάδοση, πρέπει να διαπιστωθεί αν το δέντρο προέρχεται από σπόρο ή από κλάδο και διαθέτει «ίδιες ρίζες» (δικές του ρίζες), ή αν έχει εμβολιαστεί. Ασφαλέστερη είναι η χρήση ριζών από δέντρα με ίδιες ρίζες. Σε περιπτώσεις όπου η προέλευση ενός φυταρίου δεν είναι σαφής, συνιστάται να επιβεβαιωθούν τα ιστορικά στοιχεία σε φόρα συζήτησης ή παρόμοιες πηγές πριν γίνει η δοκιμή.

Η αναπαραγωγή με ριζοσπορά (root layering) είναι μια μέθοδος που μπορεί να δοκιμαστεί κατά την περυκοπή ή αντιμετάπλευση χωρίς ειδικά εργαλεία. Ωστόσο, το ποσοστό βλάστησης και η ταχύτητα ανάπτυξης δεν είναι τόσο σταθερά όσο με τη μέθοδο του κλωνοποιού, γι' αυτό συνιστάται να δοκιμάζεται παράλληλα με τη μέθοδο του κλωνοποιού και τη σκίμπλευση εάν επιδιώκεται σταθερή αναπαραγωγή. Εάν η βλάστηση δεν πραγματοποιηθεί σωστά ή υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την προέλευση από τη ράιζα, ενδείκνυται να ζητηθεί συμβουλή στη σανίδα συζήτησης. Οι τάσεις στην ευκολία αναπαραγωγής ανά ποικιλία αναφέρονται ως χρήσιμες στις δημοσιεύσεις του κατολόγου ποικιλιών.